НАСТАВНИ СОДРЖИНИ ПО ПРЕДМЕТОТ МАТЕМАТИЧКА ГЕОГРАФИЈА
|
I. ВСЕЛЕНА И ВСЕЛЕНСКИ ТЕЛА.................................................... |
5 |
|
1. ГАЛАКТИКИ......................................................................................... |
7 |
|
1.1. Класификација на галактиките.............................................. |
8 |
|
1.2. Еволуција на галактиките....................................................... |
9 |
|
1.3. Локална група на галактики................................................... |
10 |
|
1.4. Галактички јата и суперјата.................................................... |
11 |
|
1.5. Движење на галактиките........................................................ |
11 |
|
1.6. Квазари.................................................................................... |
12 |
|
2. ГАЛАКТИКА МЛЕЧЕН ПАТ............................................................. |
12 |
|
2.1. Структура на Галактиката............................................................... |
14 |
|
3. ЅВЕЗДИ.................................................................................................. |
17 |
|
3.1. Движење на ѕвездите............................................................. |
18 |
|
3.2. Класификација на ѕвездите................................................... |
19 |
|
3.2.1. Класификација според изгледот на спектарот...................... |
19 |
|
3.2.2. Класификација според големината........................................ |
20 |
|
3.2.3. Двојни ѕвезди............................................................................ |
21 |
|
3.2.4. Променливи ѕвезди................................................................... |
22 |
|
3.3. Еволуција на ѕвездите............................................................ |
25 |
|
4. МЕЃУЅВЕЗДЕНА МАТЕРИЈА........................................................... |
26 |
|
4.1. Меѓуѕвезден прав................................................................... |
26 |
|
4.2. Меѓуѕвезден гас...................................................................... |
27 |
|
5. ЅВЕЗДЕНИ ЈАТА.................................................................................. |
29 |
|
6. СОНЦЕ................................................................................................... |
31 |
|
6.1. Основни податоци за Сонцето.............................................. |
32 |
|
6.2. Градба на Сонцето.................................................................. |
33 |
|
6.2.1. Внатрешна градба на Сонцето................................................ |
33 |
|
6.2.2. Сончева атмосфера................................................................... |
33 |
|
Фотосфера..................................................................................... |
33 |
|
Хромосфера.................................................................................... |
36 |
|
Корона............................................................................................. |
37 |
|
7. ПРИВИДНО ДНЕВНО И ГОДИШНО ДВИЖЕЊЕ НА СОНЦЕТО....................................................................................... |
38 |
|
7.1. Привидно дневно движење на Сонцето.............................. |
38 |
|
7.2. Привидно годишно движење на Сонцето..................................................................................... |
41 |
|
8. СОНЧЕВ СИСТЕМ............................................................................... |
42 |
|
8.1. Пространство на Сончевиот систем..................................... |
45 |
|
8.2. Планети.................................................................................... |
46 |
|
8.2.1. Планети од Земјин тип............................................................. |
46 |
|
Меркур............................................................................................. |
47 |
|
Венера.............................................................................................. |
50 |
|
Марс................................................................................................ |
55 |
|
8.2.2. Планети од Јупитеров тип...................................................... |
61 |
|
Јупитер............................................................................................ |
61 |
|
Сатурн.............................................................................................. |
66 |
|
Уран................................................................................................. |
70 |
|
Нептун............................................................................................. |
71 |
|
8.2.3. Џуџести планети........................................................................ |
74 |
|
Плутон............................................................................................. |
74 |
|
Ерис.................................................................................................. |
77 |
|
8.3. Месечини (сателити), астероиди (планетоиди), комети и метеори.......................................... |
77 |
|
8.3.1. Месечини или сателити на планетите.................................... |
77 |
|
8.3.2. Прстени на планетите.............................................................. |
79 |
|
8.3.3. Астероиди................................................................................. |
79 |
|
8.3.4. Комети....................................................................................... |
82 |
|
8.3.5. Метеори.................................................................................... |
86 |
|
Метеорски кратери......................................................................... |
87 |
|
Поделба на метеоритите................................................................ |
88 |
|
Големина на метеоритите.............................................................. |
89 |
|
Значењето на проучување на метеоритите.................................. |
90 |
|
III. ХИПОТЕЗИ ЗА НАСТАНУВАЊЕТО НА СОНЧЕВИОТ СИСТЕМ................................................................... |
91 |
|
1. КАНТ-ЛАПЛАСОВА ХИПОТЕЗА (НЕБУЛАРНА ХИПОТЕЗА).................................................................................... |
92 |
|
2. МУЛТОН-ЧЕМБЕРЛЕНОВА ХИПОТЕЗА (ПЛАНЕТОЗИМАЛНА ХИПОТЕЗА)........................................... |
96 |
|
3. ЏЕМСЏИНСОВА ХИПОТЕЗА.......................................................... |
97 |
|
4. ШМИТОВА ХИПОТЕЗА.................................................................... |
99 |
|
5. КОНДЕНЗАЦИОНА ХИПОТЕЗА..................................................... |
101 |
|
6. ФЕСЕНКОВА ХИПОТЕЗА................................................................. |
103 |
|
II. СФАЌАЊА ЗА СВЕТСКИОТ СИСТЕМ........................................ |
105 |
|
1. СИСТЕМ НА ПИТАГОРЕЈЦИ........................................................... |
106 |
|
2. ЕВДОКСОВ СИСТЕМ......................................................................... |
107 |
|
3. ХЕРАКЛЕИДОВ СИСТЕМ................................................................ |
109 |
|
4. ПТОЛОМЕЕВ СИСТЕМ..................................................................... |
109 |
|
5. ХЕЛИОЦЕНТРИЧЕН СИСТЕМ......................................................... |
112 |
|
6. ТИХОДЕБРАХЕОВ СИСТЕМ............................................................ |
114 |
|
7. ПРИДОНЕСОТ НА ГАЛИЛЕЈ............................................................ |
115 |
|
8. КЕПЛЕРОВИ ЗАКОНИ....................................................................... |
116 |
|
IV. ЗЕМЈАТА КАКО ВСЕЛЕНСКО ТЕЛО......................................... |
121 |
|
1. ФОРМА НА ЗЕМЈАТА........................................................................ |
121 |
|
2. ЕЛИПСОИДНА (СФЕРОИДНА) ФОРМА НА ЗЕМЈАТА............... |
125 |
|
2.1. Земјата-Геоид......................................................................... |
128 |
|
3. ДИМЕНЗИИ НА ЗЕМЈАТА И НИВНО ОДРЕДУВАЊЕ................. |
129 |
|
3.1. Ератостеново мерење...................................................................... |
130 |
|
3.2. Посејдониево мерење..................................................................... |
132 |
|
3.3. Арапско мерење.............................................................................. |
133 |
|
3.4. Метод на триангулација (метод на Снелиус)............................... |
134 |
|
V. ПОЛОЖБА НА ЗЕМЈАТА ВО ВСЕЛЕНАТА................................ |
137 |
|
1. ЗЕМЈИНИ ДВИЖЕЊА........................................................................ |
137 |
|
2. РОТАЦИЈА............................................................................................ |
137 |
|
3. ДОКАЗИ ЗА РОТАЦИЈА.................................................................... |
138 |
|
3.1. Скршнување на телата при слободно паѓање..................................................................................... |
139 |
|
3.2. Фуков обид............................................................................. |
141 |
|
3.3. Доказ со помош на девијацијата на хоризонталните движења...................................................... |
143 |
|
3.4. Беров закон............................................................................. |
145 |
|
3.5. Доказ со помош на земјината тежа....................................... |
145 |
|
3.6. Обликот на земјата................................................................. |
145 |
|
3.7. Последици од земјина ротација............................................ |
146 |
|
4. РЕВОЛУЦИЈА........................................................................................ |
146 |
|
4.1. Елементи на еклиптиката......................................................... |
147 |
|
5. ДОКАЗИ ЗА ЗЕМЈИНАТА РЕВОЛУЦИЈА......................................... |
151 |
|
5.1. Аберација на светлината......................................................... |
151 |
|
5.2. Годишна паралакса на ѕвездите............................................. |
153 |
|
5.3. Помрачување на јупитеровите месеци.................................. |
154 |
|
5.4. Паѓање метеорити на земјата - Шмитов доказ..................... |
156 |
|
6. ПОСЛЕДИЦИ ОД ЗЕМЈИНИТЕ ДВИЖЕЊА.................................... |
158 |
|
6.1. Последици од земјината ротација........................................... |
158 |
|
6.2. Последици од земјината револуција....................................... |
158 |
|
6.3. Нееднаква должина на траењето на денот и ноќта............................................................................. |
159 |
|
6.4. Смена на годишните времиња................................................ |
164 |
|
6.5. Поделба на земјата на топлински појаси............................... |
167 |
|
VI. МЕСЕЧИНА.............................................................................. |
171 |
|
1. ОПШТИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА МЕСЕЧИНАТА КАКО НЕБЕСНО ТЕЛО.................................................................................... |
171 |
|
1.1. Планински венци.................................................................... |
173 |
|
1.2. Кратери – циркови................................................................. |
174 |
|
1.3. Пукнатини – долини на месечината..................................... |
175 |
|
2. ДВИЖЕЊА НА МЕСЕЧИНАТА, МЕСЕЧИНСКИ МЕНИ....................................................................................................... |
177 |
|
3. ЗАТЕМНУВАЊЕ НА СОНЦЕТО И МЕСЕЧИНАТА......................... |
181 |
|
4. ПЛИМА И ОСЕКА.................................................................................. |
186 |
|
VII. ОРИЕНТАЦИЈА НА ЗЕМЈАТА...................................................... |
189 |
|
1. КООРДИНАТЕН СИСТЕМ НА ХОРИЗОНТОТ................................. |
189 |
|
1.1. Хоризонт................................................................................. |
189 |
|
1.2. Ориентација на хоризонтот................................................... |
190 |
|
2. ГЕОГРАФСКИ КООРДИНАТЕН СИСТЕМ....................................... |
196 |
|
1. МЕТОДИ ЗА ОДРЕДУВАЊЕ НА ГЕОГРАФСКИТЕ КООРДИНАТИ....................................................................................... |
201 |
|
2. МЕТОДИ ЗА ОДРЕДУВАЊЕ НА ГЕОГРАФСКАТА ШИРИНА................................................................................................. |
201 |
|
3. МЕТОДИ ЗА ОДРЕДУВАЊЕ НА ГЕОГРАФСКАТА ДОЛЖИНА.............................................................................................. |
204 |
|
ОРИЕНТАЦИЈА НА НЕБЕСНАТА СФЕРА.............................. |
207 |
|
1. ОСНОВНИ ЕЛЕМЕНТИ НА НЕБЕСНАТА СФЕРА........................... |
207 |
|
2. КООРДИНАТЕН СИСТЕМ НА ХОРИЗОНТОТ.................................. |
208 |
|
3. КООРДИНАТЕН СИСТЕМ НА ЕКВАТОРОТ..................................... |
210 |
|
4. КООРДИНАТЕН СИСТЕМ НА ЕКЛИПТИКАТА............................... |
212 |
|
VIII. ГРАВИТАЦИОНИТЕ ВЛИЈАНИЈА НА НЕБЕСНИТЕ ТЕЛА ВРЗ ЗЕМЈИНИТЕ ДВИЖЕЊА (ПЕРТУРБАЦИИ) |
215 |
|
1. ПЕРИОДИЧНИ ПЕРТУРБАЦИИ........................................................ |
215 |
|
1.1. Прецесија......................................................................................... |
215 |
|
1.2. Нутација........................................................................................... |
217 |
|
1.3. Промена на поларните висини....................................................... |
218 |
|
2. СЕКУЛАРНИ ПЕРТУРБАЦИИ............................................................ |
220 |
|
2.1. Промена на наклонот на еклиптиката........................................... |
220 |
|
2.2. Поместување на апсидната линија................................................ |
221 |
|
2.3. Промена на ексцентритетот на Земјината патека........................ |
222 |
|
X. ПОДЕЛБА И ПРЕСМЕТУВАЊЕ НА ВРЕМЕТО............... |
223 |
|
1. ЛОКАЛНО, ЗОНАЛНО И СВЕТСКО ВРЕМЕ..................................... |
223 |
|
1.1. ЛОКАЛНО ВРЕМЕ........................................................................... |
223 |
|
1.2. ЗОНСКО ВРЕМЕ.............................................................................. |
224 |
|
1.3. СВЕТСКО ВРЕМЕ И ДАТУМСКА ГРАНИЦА............................ |
226 |
|
2. СМЕТАЊЕ НА ВРЕМЕТО..................................................................... |
228 |
|
2.1. ЅВЕЗДАН ДЕН.................................................................................. |
228 |
|
2.2. СОНЧЕВ ДЕН................................................................................... |
229 |
|
3. ПОГОЛЕМИ ЕДИНИЦИ ЗА ВРЕМЕ.................................................... |
232 |
|
3.1. ГОДИНА.................................................................................. |
232 |
|
3.2. СЕДМИЦА И МЕСЕЦ............................................................ |
233 |
|
4. КАЛЕНДАР............................................................................................. |
235 |
|
|
|
|
ЛИТЕРАТУРА................................................................................... |
240 |